Drone Association Thailand

Join☰

โดรน Shahed 136 มูลค่า $50,000 ที่ส่ง 1,000 ลำถล่มอ่าวเปอร์เซียใน 48 ชั่วโมง

# โดรน Shahed 136: อาวุธ $50,000 ที่กำลังเขย่าขวัญอ่าวเปอร์เซีย

Indoor 48 ชั่วโมง โดรนกว่า 1,000 ลำ ถูกปล่อยโจมตีประเทศเพื่อนบ้านของอิหร่านในอ่าวเปอร์เซีย — บาห์เรน คูเวต UAE และไซปรัส ต่างเผชิญกับภัยคุกคามที่ไม่มีใครคาดคิดว่าจะรุนแรงขนาดนี้ และทั้งหมดนี้มาจากโดรนราคาเพียง $50,000 ต่อลำ ที่มีเสียงดังคล้ายเครื่องตัดหญ้า บินต่ำ และพุ่งชนเป้าหมายด้วยความแม่นยำที่น่าสะพรึง

บทความนี้จะพาคุณทำความรู้จักกับ Shahed 136 ตั้งแต่สเปคและขีดความสามารถทางเทคนิค ไปจนถึงรายละเอียดของเหตุการณ์โจมตีล่าสุด ประวัติและที่มาของอาวุธชนิดนี้ บทเรียนที่ได้จากสงครามยูเครน และผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ที่กำลังเปลี่ยนโฉมหน้าความมั่นคงในภูมิภาค

—

—

🎯 Brief Summary

  • โดรน Shahed 136 ราคา $50,000 ต่อลำ ได้โจมตีบาห์เรน คูเวต UAE และไซปรัสกว่า 1,000 ลำ ในช่วง 48 ชั่วโมง
  • UAE สกัดกั้นได้ 645 จาก 689 ลำ แต่ยังมีโดรนกว่า 6% ที่ทะลุแนวป้องกันเข้าไปได้
  • ความถูก ผลิตง่าย และพิสัยการบินไกลถึง 2,000 กม. ทำให้ Shahed 136 เป็นอาวุธที่ยากจะกำจัดในระยะยาว
  • บทเรียนจากยูเครนชี้ว่า โดรนเหล่านี้มีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อโจมตีโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น โรงกลั่นน้ำมัน Ras Tanura

เหตุการณ์โจมตีอ่าวเปอร์เซีย: 48 ชั่วโมงแห่งความหวาดกลัว

High-rise tower hit by drone in Bahrain capital Manama

หลังจากที่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีกรุงเตหะรานในวันเสาร์ อิหร่านตอบโต้ด้วยการส่งโดรน Shahed 136 เป็นคลื่นลูกแล้วลูกเล่าใส่ประเทศพันธมิตรของสหรัฐฯ ในอ่าวเปอร์เซีย เป้าหมายชัดเจน — ข่มขู่ สร้างความสูญเสีย และส่งสัญญาณทางการเมืองที่ดังกึกก้องไปทั่วภูมิภาค

บาห์เรน ได้รับผลกระทบหนักเป็นพิเศษ วิดีโอที่ถ่ายจากระเบียงอพาร์ตเมนต์แห่งหนึ่งบันทึกภาพโดรนปีกสามเหลี่ยมบินเข้าหาอาคารพักอาศัยในยามค่ำคืน เสียงเครื่องยนต์ที่ดังคล้ายเครื่องตัดหญ้าได้ยินชัดเจน ก่อนที่มันจะพุ่งชนอาคารและสร้างลูกไฟลูกใหญ่ อีกวิดีโอหนึ่งจากบาห์เรนแสดงให้เห็นโดรนลำเดียวบินเหนือฐานทัพเรือที่เป็นที่ตั้งของ US Fifth Fleet ก่อนจะดิ่งลงทำลาย โดมเรดาร์ ของฐานทัพจนพังยับเยิน

สถานการณ์ใน UAE รุนแรงที่สุดในแง่ตัวเลข โดยมีโดรนโจมตีรวม 689 ลำ ระบบป้องกันภัยทางอากาศสามารถสกัดกั้นได้ 645 ลำ แต่ยังมีโดรนอีก 44 ลำ หรือคิดเป็น 6.4% ที่ทะลุผ่านแนวป้องกันเข้าไปได้ นอกจากนี้ยังมีรายงานการโจมตีในคูเวต และฐานทัพอากาศ RAF Akrotiri ในไซปรัสอีกด้วย

เหตุการณ์ที่น่าจับตามองที่สุดในเชิงเศรษฐกิจคือการโจมตีโรงกลั่นน้ำมัน Ras Tanura ในซาอุดีอาระเบีย ซึ่งเป็นโรงกลั่นที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ โดรนลำหนึ่งก่อให้เกิดเพลิงไหม้จนต้องสั่งปิดโรงกลั่นชั่วคราว แม้จะยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการว่าเป็น Shahed 136 แต่รูปแบบความเสียหายและผลกระทบตรงกันทุกประการ

—


รู้จัก Shahed 136: สเปคและขีดความสามารถ

An Iran-made Shahed 136 unmanned aerial vehicle seen above Kyiv in October 2022.

Technical Specifications

FeaturesDetails
ความยาวลำตัว3.5 เมตร
ความกว้างปีก2.5 เมตร
รูปทรงปีกDelta Wing (ปีกสามเหลี่ยม)
พิสัยการบินสูงสุด 2,000 กม. (1,250 ไมล์)
น้ำหนักหัวรบประมาณ 50 กก.
ราคาต่อลำประมาณ $50,000
Speedค่อนข้างช้า (มีรุ่น jet engine ที่เร็วกว่าพบในยูเครน)

หัวรบขนาด 50 กก. นั้นเพียงพอที่จะสร้างความเสียหายอย่างหนักให้กับตึกสูง แต่ยังไม่พอที่จะทำให้ตึกพังทลายทั้งหลัง อย่างไรก็ตาม เมื่อโจมตีโครงสร้างพื้นฐานขนาดเล็กอย่างโดมเรดาร์หรือสถานีไฟฟ้า ผลลัพธ์กลับรุนแรงและเด็ดขาดกว่ามาก

สิ่งที่ทำให้ Shahed 136 เป็นภัยคุกคามที่ซับซ้อนกว่าที่คิดไม่ใช่แค่ตัวโดรนเอง แต่คือวิธีที่มันถูกใช้งาน โดรนเหล่านี้ถูกตั้งโปรแกรมให้บินต่ำตามเส้นทางที่ซับซ้อนเพื่อหลบหลีกการตรวจจับของ radar และหลักฐานใหม่จากสมรภูมิยูเครนเผยว่า ผู้ควบคุมสามารถ บังคับระยะไกลแบบ Real-time เพื่อเปลี่ยนเส้นทางได้ในนาทีสุดท้าย ซึ่งทำให้การสกัดกั้นยากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

ลักษณะที่สร้างผลทางจิตวิทยาได้แก่:

  • เสียงเครื่องยนต์ ที่ดังคล้ายเครื่องตัดหญ้า ทำให้ประชาชนรับรู้ถึงอันตรายก่อนที่จะสายเกินไป
  • การดิ่งพุ่ง ในช่วงสุดท้ายก่อนชนเป้าหมาย สร้างความตื่นตระหนกอย่างรุนแรง
  • ขนาดที่ใหญ่ มองเห็นได้ด้วยตาเปล่าในระยะใกล้ ต่างจากขีปนาวุธที่มองแทบไม่เห็น
  • การโจมตีเป็นฝูง ทำให้ระบบป้องกันต้องรับมือหลายเป้าหมายพร้อมกัน

—


ประวัติและที่มา: จากอิหร่านสู่สมรภูมิโลก

ความน่ากลัวของ Shahed 136 ไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่สั่งสมมาจากประสบการณ์จริงในสมรภูมิหลายแห่งทั่วโลก

Shahed 136 ถูกออกแบบและพัฒนาโดย Shahed Aviation Industries Research Center ซึ่งสหรัฐฯ ระบุว่าอยู่ภายใต้การกำกับของ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) การปรากฏตัวอย่างเป็นทางการครั้งแรกเกิดขึ้นใน กรกฎาคม 2021 เมื่อโดรนลำนี้โจมตีเรือบรรทุกน้ำมัน Mercer Street ซึ่งเป็นของอิสราเอล ในเหตุการณ์นั้นมีผู้เสียชีวิตหนึ่งรายจากสหราชอาณาจักรและหนึ่งรายจากโรมาเนีย นอกจากนี้ยังมีความเป็นไปได้ว่า Shahed 136 ถูกใช้งานก่อนหน้านั้นใน กันยายน 2019 เมื่อครั้งโจมตีโรงงานน้ำมันซาอุดีอาระเบียที่ Abqaiq และ Khurais

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในฤดูใบไม้ร่วงปี 2022 เมื่อรัสเซียเริ่มนำ Shahed 136 มาใช้ในสงครามยูเครนอย่างเต็มรูปแบบ ในช่วงแรกอิหร่านส่งออกโดรนให้รัสเซีย แต่ต่อมาได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตให้รัสเซียสร้างเองที่โรงงานในเมือง Yelabuga ริมแม่น้ำโวลก้า ทำให้ปริมาณโดรนในสมรภูมิพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว และเป็นเหตุผลว่าทำไมโดรนชนิดนี้จึงแพร่หลายไปทั่วโลกในเวลาอันสั้น

—


บทเรียนจากยูเครนและผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์

ความเข้าใจว่า Shahed 136 ทำงานอย่างไรในสนามรบจริงนั้น ต้องมองผ่านบทเรียนจากยูเครนซึ่งเป็นสมรภูมิที่โดรนชนิดนี้ถูกทดสอบมากที่สุดในโลก

รัสเซียใช้ยุทธวิธีส่งโดรน Shahed 136 เป็น ฝูงขนาดใหญ่สูงสุด 800 ลำ ผสมกับโดรนล่อ Geran ที่มีรูปร่างคล้ายกัน และขีปนาวุธ cruise และ ballistic จำนวนหนึ่ง เป้าหมายคือทำให้ระบบป้องกันภัยทางอากาศของยูเครนต้องรับมือหลายเป้าพร้อมกัน จนเกิด “ช่องโหว่” ให้ขีปนาวุธที่อันตรายกว่าสามารถทะลุผ่านได้ อย่างไรก็ตาม รูปแบบการโจมตีในอ่าวเปอร์เซียครั้งนี้แตกต่างออกไป เพราะวิดีโอส่วนใหญ่แสดงให้เห็นโดรนที่ โจมตีแบบโดดเดี่ยว มากกว่าเป็นฝูง

ที่น่าสนใจคือ ในยูเครน Shahed 136 พิสูจน์ตัวเองว่ามีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อโจมตี โครงสร้างพื้นฐานแบบ static โดยเฉพาะระบบสาธารณูปโภค ส่งผลให้เกิดวิกฤตไฟฟ้าและความร้อนในฤดูหนาวที่กระทบประชาชนหลายแสนครัวเรือน กลยุทธ์นี้ดูเหมือนกำลังถูกนำมาใช้ในอ่าวเปอร์เซียเช่นกัน โดยมีโรงกลั่น Ras Tanura เป็นเป้าหมายล่าสุด

ประเด็นเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญกว่านั้นคือ ความไม่สมดุลของต้นทุน ระบบ anti-drone ที่ใช้สกัดกั้น Shahed 136 หนึ่งลำมีราคาสูงกว่าตัวโดรนเองหลายเท่า ในขณะที่อิหร่านสามารถผลิต Shahed 136 ได้ในปริมาณมากด้วยต้นทุนต่ำ ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบทางเศรษฐกิจที่ฝ่ายป้องกันแก้ไขได้ยากในระยะสั้น

—

—

Pros and Cons

✅ Pros❌ Cons
ราคาถูกเพียง $50,000 ต่อลำ ผลิตได้ในปริมาณมากโดยไม่ต้องพึ่งเทคโนโลยีขั้นสูงหัวรบ 50 กก. ไม่เพียงพอทำลายเป้าหมายขนาดใหญ่อย่างอาคารสูงทั้งหลัง
พิสัยการบิน 2,000 กม. ทำให้โจมตีเป้าหมายได้ในระยะไกลโดยไม่เสี่ยงต่อนักบินความเร็วค่อนข้างต่ำ ทำให้ระบบป้องกันที่พร้อมรับมือสามารถสกัดกั้นได้ในอัตราสูง (UAE สกัดได้ถึง 93.6%)
บินต่ำและใช้เส้นทางซับซ้อน ทำให้ radar ตรวจจับได้ยากต้องใช้จำนวนมากเพื่อให้เกิดผลกระทบสำคัญ ทำให้ต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมาก
สามารถควบคุมแบบ Real-time เพื่อเปลี่ยนเส้นทางในนาทีสุดท้ายเสียงเครื่องยนต์ที่ดังทำให้ประชาชนและกองทัพรับรู้ถึงการโจมตีล่วงหน้า
สร้างผลทางจิตวิทยาสูง เนื่องจากเสียงดังและมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
ใช้ได้ทั้งแบบโดดเดี่ยวและแบบฝูงขนาดใหญ่

Shahed 136 พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าในสงครามยุคใหม่ ราคาถูกและผลิตง่ายสามารถเอาชนะความซับซ้อนทางเทคโนโลยีได้ในระดับหนึ่ง การโจมตีกว่า 1,000 ลำใน 48 ชั่วโมงไม่ใช่แค่ปฏิบัติการทางทหาร แต่เป็นการส่งสัญญาณทางการเมืองและเศรษฐกิจที่ชัดเจน — อิหร่านสามารถสร้างต้นทุนให้กับฝ่ายตรงข้ามได้อย่างต่อเนื่อง ตราบใดที่ยังมีโดรนให้ส่งออกไป

สำหรับประเทศในอ่าวเปอร์เซียและพันธมิตรตะวันตก ความท้าทายไม่ใช่แค่การพัฒนาระบบสกัดกั้นที่ดีขึ้น แต่คือการหาคำตอบว่าจะรับมือกับ ความไม่สมดุลของต้นทุน ในระยะยาวอย่างไร เมื่อโดรนราคา $50,000 ต้องการขีปนาวุธราคาหลายแสนดอลลาร์ในการสกัดกั้น สมการนี้ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน และนั่นคือเหตุผลที่ Shahed 136 จะยังคงเป็นภัยคุกคามที่ต้องจับตาในอีกหลายปีข้างหน้า

Contact drone experts from the association

Teerachai Lertpanikul นักเขียนและผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีโดรน
เขียนโดย
Teerachai Lertpanikul

นักเขียนและผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีโดรน มีประสบการณ์เกี่ยวกับการใช้งานอากาศยานไร้คนขับ, AI, Robotics มุ่งนำเสนอข้อมูลที่ถูกต้อง เข้าใจง่าย และนำไปใช้งานได้จริง

Scroll to Top